دانشگاه باقرالعلوم (ع) علوم سیاسی 1735-0557 28 4 2025 12 22 Transformation in the Ideological-Political Organization of the Armed Forces (Based on an Agility-Oriented Strategy) تحول در سازمان عقیدتی سیاسی نیروهای مسلح (براساس راهبرد چابک‌سازی) 173 198 79860 10.22081/psq.2026.71324.2962 FA حسن محسنی نیکوگفتار کارشناسی ارشد، گروه مدیریت دولتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مینو نوروزی استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. طاهره کنعانی دکتری، گروه علوم سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران. Journal Article 2025 03 07 The main objective of this research is to investigate the relationship between types of organizational strategies and the level of organizational agility in the ideological-political organizations of the General Staff of the Armed Forces. In today's variable and complex environmental conditions, organizations need adaptability, speed of action, and flexibility for survival and effectiveness – characteristics explained through the concept of "organizational agility." On the other hand, organizational strategies, as macro-directors <br />of an organization's movement, play a decisive role in its structure, processes, and organizational behavior. Focusing on these two key constructs, this research seeks to determine whether the type of strategy adopted by an organization can affect its level of agility and to what extent this effect is significant. The main research question is whether there is a significant relationship between types of organizational strategies and organizational agility in the ideological-political organizations of the General Staff of the Armed Forces. This question is raised within the context of organizations that have a formal, mission-oriented, and sensitive structure, while simultaneously facing environmental changes, technological shifts, and stakeholder expectations. The main hypothesis of <br />the research emphasizes the existence of a significant relationship between types of organizational strategies and organizational agility, meaning that the type of strategy chosen by an organization can affect its degree of flexibility, responsiveness, speed of decision-making, and adaptive capacity. In terms of objective and method, this research is an applied, descriptive-correlational study. It attempts to measure the relationship between the studied variables using empirical data. A documentary and library method was used<br />to gather information for the theoretical foundations, reviewing sources related to organizational strategy and agility. In the field section, the main data collection tool was a questionnaire, designed and distributed to measure employees' perspectives on the type <br />of organizational strategy and the level of agility. The statistical population of the study included all employees working in the planning and programming areas of headquarters and line units (managers and experts) of the ideological-political organizations of the Armed Forces. The statistical sample was determined using stratified random sampling based on the Krejcie and Morgan table to provide a suitable representative of the statistical population. The collected data were analyzed using appropriate statistical methods, examining the correlation and significance of the relationships between variables. The research findings show a significant relationship between types of organizational strategies and organizational agility; in other words, the type of strategy adopted by an organization can influence its level of agility. The results indicate that organizations adopting more flexible, analytical strategies suited to environmental conditions possess a higher level of agility. Furthermore, a review of the research background shows that factors related <br />to technology management, such as identification, acquisition, exploitation, learning, protection, and technology selection, have a positive and significant effect on organizational agility capability. This indicates that strategies emphasizing the development and effective management of technology can lay the groundwork for increasing agility. Previous studies also indicate that strategic orientations like market orientation can directly and indirectly enhance organizational agility by strengthening management commitment to service quality, employee empowerment, training, and reward systems. On the other hand, some findings have shown that the relationship between strategy and certain dimensions of organizational structure, such as centralization, formalization, and complexity, may not always be significant; nevertheless, the overall orientation of the organization plays a decisive role in shaping dynamic capabilities, including agility. Organizational strategies play an important and decisive role in shaping and strengthening organizational agility. Organizations that formulate their strategies considering environmental changes, technological developments, and stakeholder needs will have greater readiness for rapid response, effective decision-making, and adaptation to new conditions. In the ideological-political organizations of the General Staff of the Armed Forces, which face sensitive missions and complex environments, paying attention to the alignment of strategy and organizational agility is of particular importance. Adopting flexible strategic approaches, strengthening technology management, empowering human resources, and creating platforms for organizational learning can lead to increased agility levels and consequently enhance organizational effectiveness. Overall, this research emphasizes that organizational agility is not a random phenomenon but rather the result of conscious strategic choices and orientations. Therefore, managers can, by reviewing and improving their organizational strategies, provide the groundwork for enhancing agility and the organization's readiness to face future challenges. هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطۀ میان انواع راهبرد‌های سازمانی و میزان چابکی سازمانی در سازمان‌های عقیدتی ـ سیاسی ستاد کل نیروهای مسلح است. در شرایط محیطی متغیر ‌و پیچیده امروز، سازمان‌ها برای بقا<br />و اثربخشی نیازمند انطباق‌پذیری، سرعت عمل و انعطاف‌پذیری هستند که این ویژگی‌ها در قالب مفهوم «چابکی سازمانی» تبیین می‌شود. از سوی دیگر راهبرد‌های سازمانی به عنوان جهت‌دهنده‌های کلان حرکت سازمان، نقش تعیین‌کننده‌ای در ساختار، فرایندها و رفتار سازمانی دارند. این پژوهش با تمرکز بر این دو سازۀ کلیدی در پی آن است که مشخص سازد آیا نوع راهبرد اتخاذشده در سازمان می‌تواند بر سطح چابکی آن تأثیر گذارد یا خیر و این تأثیر تا چه اندازه معنادار است؟ مسئله اصلی پژوهش آن است که آیا بین انواع راهبرد‌های سازمانی و چابکی سازمانی در سازمان‌های عقیدتی ـ سیاسی ستاد کل نیروهای مسلح رابطه معناداری وجود دارد؟ این پرسش در بستر سازمان‌هایی مطرح می‌شود که دارای ساختار رسمی، مأموریت‌محور و حساس هستند و در عین حال با تغییرات محیطی، فناوری و انتظارات ذی‌نفعان مواجه‌اند. فرضیۀ اصلی پژوهش بر وجود رابطه معنادار میان انواع راهبرد‌های سازمانی و چابکی سازمانی تأکید دارد؛ بدین معنا که نوع راهبرد انتخابی سازمان می‌تواند بر میزان انعطاف‌پذیری، پاسخ‌گویی، سرعت تصمیم‌گیری و توان سازگاری آن اثرگذار باشد. این پژوهش از نظر هدف، کاربرد و روش، توصیفی از نوع همبستگی است. در این تحقیق تلاش شده است تا با استفاده از داده‌های تجربی، رابطۀ میان متغیرهای مورد مطالعه سنجش شوند. برای گردآوری اطلاعات در بخش مبانی نظری از روش اسنادی و کتاب‌خانه‌ای بهره گرفته شده و منابع مرتبط با راهبرد سازمانی و چابکی سازمانی بررسی شده‌اند. در بخش میدانی، ابزار اصلی جمع‌آوری داده‌ها پرسش‌نامه بوده است که به منظور سنجش دیدگاه کارکنان دربارۀ نوع راهبرد سازمان و میزان چابکی طراحی و توزیع شده است. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی کارکنان شاغل در حوزۀ طرح و برنامه‌ریزی ستاد و صف (مدیران و کارشناسان) سازمان‌های عقیدتی- سیاسی نیروهای مسلح بوده است. نمونه آماری با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی‌شده و بر اساس نمودار کرجسی و مورگان تعیین شده است تا نماینده‌ای مناسب از جامعۀ آماری فراهم شود. داده‌های گردآوری‌شده با بهره‌گیری از روش‌های آماری مناسب تحلیل شده و میزان همبستگی و معناداری روابط بین متغیرها بررسی شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بین انواع راهبرد‌های سازمانی و چابکی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد؛ به بیان دیگر نوع راهبرد اتخاذشده در سازمان می‌تواند بر میزان چابکی آن تأثیر گذارد. نتایج نشان می‌دهد سازمان‌هایی که راهبرد‌های منعطف‌تر، تحلیل‌گرانه‌تر و متناسب با شرایط محیطی اتخاذ می‌کنند، از سطح بالاتری از چابکی برخوردارند. همچنین بررسی پیشینۀ پژوهش نشان می‌دهد که عوامل مرتبط با مدیریت فناوری نظیر شناسایی، اکتساب، بهره‌برداری، یادگیری، محافظت و انتخاب فناوری، تأثیر مثبت و معناداری بر قابلیت چابکی سازمان دارند. این امر بیانگر آن است که راهبرد‌هایی که بر توسعه و مدیریت مؤثر فناوری تأکید دارند، می‌توانند زمینه‌ساز افزایش چابکی شوند. مطالعات پیشین نیز بیانگر آن‌اند که جهت‌گیری‌های راهبردی مانند بازارگرایی می‌توانند از طریق تقویت تعهد مدیریت به کیفیت خدمات، توانمندسازی کارکنان، آموزش و نظام پاداش‌دهی، به شکل مستقیم و غیرمستقیم چابکی سازمانی را ارتقا دهند. از سوی دیگر برخی یافته‌ها نشان داده‌اند که رابطۀ میان راهبرد و برخی ابعاد ساختار سازمانی مانند تمرکز، رسمیت و پیچیدگی ممکن است همواره معنادار نباشد؛ با این حال جهت‌گیری کلی سازمان نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری قابلیت‌های پویا از جمله چابکی ایفا می‌کند. نتیجه‌گیری نهایی: راهبرد‌های سازمانی نقش مهم و تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری و تقویت چابکی سازمانی دارند. سازمان‌هایی که راهبرد‌های خود را با در‌نظر‌گرفتن تغییرات محیطی، تحولات فناوری و نیازهای ذی‌نفعان تدوین می‌کنند، آمادگی بیشتری برای واکنش سریع، تصمیم‌گیری مؤثر و سازگاری با شرایط جدید خواهند داشت. در سازمان‌های عقیدتی- سیاسی ستاد کل نیروهای مسلح که با مأموریت‌های حساس و محیط‌های پیچیده مواجه‌اند، توجّه به هم‌راستایی راهبرد و چابکی سازمانی اهمیت ویژه‌ای دارد. اتخاذ رویکردهای راهبردی منعطف، تقویت مدیریت فناوری، توان‌مندسازی منابع انسانی و ایجاد بسترهای یادگیری سازمانی می‌تواند به افزایش سطح چابکی و در‌نتیجه ارتقای اثربخشی سازمان منجر شود. در‌مجموع این پژوهش تأکید می‌کند چابکی سازمانی پدیده‌ای تصادفی نیست، بلکه نتیجه انتخاب‌ها و جهت‌گیری‌های آگاهانه راهبردی است؛ بنابراین مدیران می‌توانند با بازنگری و بهبود راهبرد‌های سازمانی خود، زمینۀ ارتقای چابکی و آمادگی سازمان برای مواجهه با چالش‌های آینده را فراهم سازند. https://psq.bou.ac.ir/article_79860_8bef09f8d7348d35299ed898a172e0f3.pdf