ایده روشنفکری و موضع حوزه نجف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

حجة الاسلام و المسلمین مریجی عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم

چکیده

از جمله ایده­هایی که در صد سال اخیر در دنیای اسلام رخنه کرده، تفکر و یا ایده روشنفکری است که ادعا دارد عقل خودبنیاد بشر، می­تواند مشکلات را در عرصه نظر و عمل حل نموده و انسان را از آموزه­های ماورایی و وحیانی مستغنی کند، این ایده در میان برخی از دانش آموختگان مسلمان و بعضاً حوزوی، نفوذ کرده و آنان نیز با تکیه بر عقل تجربی و مشاهدات علمی تلاش کردند تا آموزه­های دینی و حتی آیات و روایات را تفسیر و تبیین نمایند و به زعم خویش عقل و نقل را آشتی دهند. نوشتار پیش­رو، تلاش می­کند تا موضع نجف را در مقابل این رویکرد بررسی نماید و در این راستا، ابتدا نمونه­ای از فعالیت­های سلبی حوزه نجف در مقابل زایده عصر روشنگری و سپس فعالیت شهید صدر را به عنوان مصداقی از علمای حوزه، به عنوان نمونه­ای از فعالیت­های ایجابی که با بهره­گیری میراث علوی به ساماندهی حوزه پرداخته و نوآوری­هایی را برای جهان اسلام به ارمغان آورده است، اشاره خواهیم نمود تا روشن شود که حاصل روشنفکری حوزوی چگونه خود را از پیامد روشنفکری غربی متمایز می­نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Najaf seminary schools’ attitude towards the idea of intellectualism

نویسنده [English]

  • Shamsollah Mariji
Baqir al-Olum University Sociology Department
چکیده [English]

One of the ideas infiltrating into the Islamic world in the past hundred years is the idea of intellectualism which claims that man’s self-centered reason can solve all the theoretical and practical problems and make him independent of supernatural and revelational teachings. This thinking influenced on some Muslim scholars who tried to interpret and explain some religious teachings, and in some cases narrations and verses, on the basis of experiential reason and scientific experiments. In fact, they supposed they were compromising text with reason. In this paper, I will try study the position of Najaf seminary school in this respect. Thus, I will first refer to some repudiational reactions of Najaf schools against the Age of Enlightenment. Then, the contributions of Shahid Sadr, who organized the seminaries on the basis of Alavid legacy and presented some innovations to the Islamic world, will be mentioned as an affirmative sample. In general, the paper is to show how seminary intellectualism can be distinguished from Western intellectualism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : enlightening
  • intellectualism
  • Intellectuals
  • secular
  • modernism
  • Civilization
  • Najaf seminary
  • Najaf Ulama
  • Shahid Sadr