تحلیل روند ایده پردازی پیرامون نهاد ولایت فقیه در دوره دوم جمهوری اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران

2 استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایران

3 استاد، گروه علوم سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم(ع) قم، ایران

10.22081/psq.2020.53482.2197

چکیده

ولایت فقیه، مهم‌ترین رکن جمهوری اسلامی است که درباره‌ی آن دیدگاه‌های مختلفی ارائه شده است. اگرچه در دوره‌ی نخست جمهوری اسلامی، دو موضوع «اختیارات ولی فقیه» و «رابطه‌ی ولایت فقیه با جمهوریت» در کانون این مباحث قرار گرفته بود، اما در دور دوم، روند مباحث تغییر پیدا کرد. پرسش اصلی مقاله این است که روند نظریه‌پردازی در این زمینه در دوره‌ی دوم جمهوری اسلامی چه تغییراتی کرده است؟ این پژوهش را با بهره‌گیری از «الگوی تحلیل روند» بررسی کرده و نشان داده‌ایم که پس از وقوع تغییرات در قانون اساسی، روند ایده‌پردازی پیرامون ولایت فقیه به‌دلیل عواملی هم‌چون: مشروعیت ولی فقیه، گشودگی حوزه‌ی عمومی، تقویت نهادهای دینی و مسائل مستحدثه، سمت‌و‌سوی جدیدی پیدا کرده؛ و موضوعاتی هم‌چون: ماهیت مشروعیت ولایت فقیه، نسبت ولی فقیه با قانون اساسی، تبعات ولایت مطلقه فقیه، ولایت فقیه یا وکالت شهروندان، ولایت فقیه یا نظارت فقیه و بازتفسیر ولایت مطلقه فقیه در فضای عمومی بیش‌تر مطرح شده‌اند. عوامل محدودسازی مانند: تداوم دوران تثبیت نظام جمهوری اسلامی و مخالفت‌های رسمی و غیررسمی در این دوره نیز، از مانع ایده-پردازی در زمینه‌ی ولایت فقیه بوده‌ است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyzing the process of ideation around the institution of Velayat-e-Faqih in the second period of the Islamic Republic

نویسندگان [English]

  • hamed eslami kenarsari 1
  • ahmad rahdar 2
  • Gholamreza Behrouzi lak 3
1 PhD Student of Political Science, Baqir al-Olum University, Qom, Iran
2 Assistant Professor, Faculty of Political Science, Baqir al-Olum University, Qom, Iran
3 Professor, Faculty of Political Science, Baqir al-Olum University, Qom, Iran
چکیده [English]

Velayat-e-Faqih, as the most important pillar of the Islamic Republic during the years after the revolution, has been the subject of various opinions and views. In the first period of the Islamic Republic, the two issues of the authority of the Supreme Leader and the relationship between the Supreme Leader and the Republic due to the needs and new issues of the country and also the prominent personality of Imam Khomeini showed more than other issues. But the main question of this article is what has changed in the process of theorizing in this field in the second period of the Islamic Republic? In this regard, by using the trend analysis analysis model, it was proved that in the second period of the Islamic Republic and after the changes in the constitution, the process of ideation around Velayat-e-Faqih was strengthened due to progressive factors such as the legitimacy of Vali-e-Faqih. Religious institutions and emerging issues have found other directions and issues such as the nature of the legitimacy of Velayat-e-Faqih, the relationship between the Supreme Leader and the Constitution, the consequences of the Velayat-e-Faqih, Velayat-e-Faqih or the representation of citizens, Velayat-e-Faqih or Faqih's supervision. Is designed. However, limiting factors such as the continuation of the Islamic Republic's stabilization period, the sensitive conditions of this system, and formal and informal opposition have sometimes prevented further ideas about Velayat-e-Faqih.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Velayat-e Faqih
  • Trend
  • Propulsion
  • Restricted